We leven in een tijd waarin iedereen op de piek van zijn kunnen moet presteren. Hulpinstanties lopen over en we proberen elk ‘probleem’ meteen op te lossen met praten en verwachtingen.
Na de oogst van mijn pruimenboom had ik een voorbeeld van snel iets willen oplossen, gewoon in mijn eigen tuin: een pruimenboom die totaal niet meer paste op de plek waar hij 30 jaar geleden door iemand was neergezet. Uit de kluiten gewassen, nam hij veel te veel ruimte in en drukte hij tegen de schutting. De hoveniersboeken waren er helder over: snoeien doe je met beleid, stap voor stap, verspreid over een paar jaar. Wie te rigoureus knipt, brengt de boom in shock.
Maar ja, ik wilde actie en dat de boom geen ‘overlast’ meer was voor de tuin en de steeg waar die half overheen hing. Takkenschaar erbij en knippen maar. Wat overbleef was heel veel kaal hout met een paar zielige groene blaadjes. Toen al die takken op de grond lagen, bekroop me toch een vlaag van twijfel. Het formaat was nu 100x beter, maar ging hij dit wel overleven? Zijn de wonden niet veel te groot?
En toen dacht ik: dit gebeurt thuis ‘aan de keukentafel’ eigenlijk ook nogal eens.
De keukentafel
Kijk eens naar een gemiddelde middag thuis. Het brein van een kind heeft er al een hele dag ‘aan’ op zitten: school, spelen, nieuwe dingen leren, verwachtingen, keuzes. Het zenuwstelsel van kinderen scant de hele dag feilloos onze sfeer. Zelfs als we niets zeggen, voelen ze de spanning van onze dag. Kom je na zo’n volle dag thuis en vraag je: “Hoe was het?”, dan krijg je misschien een snauw of een opgetrokken schouder. Wij schieten dan ook nogal eens in onze eigen geraaktheid. Nu ben je er heb je tijd en vraag je, krijg je geen of geen leuke reactie. We willen die ‘lastige tak’ dan toch best graag wegsnoeien. We vragen nogmaals om een open gesprek, corrigeren de toon of worden bang als het zich herhaald dat het de verkeerde kant opgaat. De buitenwereld roept al snel om een stempel of adviseert extra hulp. Wat nu als je weet dat na een dag met van alles en nog wat het brein er wel even klaar mee is. En ons brein is heel handig die beschermd ons dan. Het denkende en taaldeel gaat minder functioneren. Een kind kan op dat moment geen uitgebreid of ingewikkeld gesprek voeren. Door meteen te gaan corrigeren, vragen we dan nog meer en krijgen we minder van wat we willen.
Kijken met milde ogen
In de Bijbel staat die mooie zin: “De mens kijkt naar het uiterlijk, maar de Heere kijkt naar het hart.” Wij staren ons misschien teveel blind op de takken: het dwarse gedrag, de mondigheid of de stilte van een kind. En met onze ‘maatschappelijke takkenschaar’ worden snel oordelen geveld (“Je doet niet goed mee”). Een kind trekt zich dat persoonlijk aan; het voelt alsof er iets mis is met hem of haar, terwijl de wortels simpelweg overbelast zijn door de drukte van de dag.
Als we naar Jezus kijken, dan zie je iemand die nooit takken afknipte om mensen maar passend te maken. Hij gaf oprechte, onvoorwaardelijke aandacht. Hij keek door het gedrag heen en bracht rust. Hij zou niet vragen om rapporten of successen, zou hij niet eerder iets zeggen als: “Stop met krampachtig sturen uit angst. Wees geduldig en heb vertrouwen in mijn plannen. Het begint bij oprechte aandacht voor het werken aan de grond waarin dit kind mag groeien.”
Rust en ontspanning
Praten en streng toespreken voelt voor een vermoeid kind al snel als een aanval. De alarmbellen in het brein gaan rinkelen. Wat gebeurt er als we in plaats van praten en iets lastigs doen namelijk het willen oplossen gewoon een groot vel papier en wat potloden, verf of spel op tafel schuiven en samen even iets gaan doen?
-
Je hoeft niet strak in elkaars ogen te kijken bij een gesprek (wat heel spannend kan voelen), maar kijkt samen naar het papier.
-
Zonder allerlei vragen te stellen zie je ineens door lijnen, kleuren en krassen anders kijken en ontspannen in gesprek raken over wat je ziet.
-
Het creatieve of speelse bezig zijn helpt het zenuwstelsel om te ontladen. De hartslag zakt en er ontstaat weer ruimte voor echte verbinding.
Geef de wortels de tijd
Kinderen hoeven niet gerepareerd te worden, en onze kinderen zijn geen projecten die gesnoeid hoeven worden. Ze willen gewoon gezien worden door de mensen van wie ze houden.
Wees dus lief voor jezelf als het even rommelig is in huis. Stop met alles te willen oplossen met het verstand of strenge regels. Ga voor speelsheid, maak iets samen, haal diep adem en geef de wortels onder de grond de tijd om te herstellen. Zo mag je kind uitgroeien tot een sterke boom die stevig in de aardse én hemelse grond staat!
En merk je dat de spanning in huis te hoog is voor speelsheid en samen bezig zijn en je er samen echt niet meer uitkomt? Weet dan dat hulp zoeken die écht bij je past, een opluchting kan zijn. Zoek professionele hulp die durft te kijken zoals Jezus het deed. Hulp die jou en je kind als een uniek mensenkind ziet, dat gekend is door de Maker. Iemand die de moed heeft om de hokjes los te laten, de takkenschaar weg te leggen en samen met jou een veilige haven bouwt. Waar geen prestatiedruk heerst, maar genade, ademruimte en de rust om weer diep te mogen wortelen. Je hoeft het niet alleen te doen. Gun jezelf en je gezin die plek. Je doet het al goed.
